Almanca sıfat çekimi – bütün ekler üç tabloda
İsimden önce gelen sıfat bir ek alır: der neue Tisch, ein neuer Tisch, neuer Wein. Hangi ek olduğu üç şeye bağlıdır: ismin cinsiyetine, hale ve önünde ne olduğuna: der, ein ya da hiç artikel. Bu yüzden üç tablo var.
der, die, das sonrası (zayıf çekim)
dieser, jener, jeder, welcher ve çoğulda alle sonrasında da aynı. Yalnızca iki ek var: -e ve -en.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nominativwer?yalın hal | neue | neue | neue | neuen |
| Akkusativwen?-i hali | neuen | neue | neue | neuen |
| Dativwem?-e hali | neuen | neuen | neuen | neuen |
| Genitivwessen?tamlayan hali | neuen | neuen | neuen | neuen |
ein, kein, mein sonrası (karışık çekim)
dein, sein, ihr, unser, euer sonrasında da aynı. “Ein”in çoğulu yoktur – çoğul sütunu keine, meine, deine sonrası içindir.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nominativwer?yalın hal | neuer | neue | neues | neuen |
| Akkusativwen?-i hali | neuen | neue | neues | neuen |
| Dativwem?-e hali | neuen | neuen | neuen | neuen |
| Genitivwessen?tamlayan hali | neuen | neuen | neuen | neuen |
Artikelsiz (güçlü çekim)
Önünde artikel yoksa artikelin ekini sıfatın kendisi taşır: der Wein gibi neuer Wein, dem Wein gibi mit neuem Wein. Yalnızca eril ve nötr Genitiv’de -en olur.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nominativwer?yalın hal | neuer | neue | neues | neue |
| Akkusativwen?-i hali | neuen | neue | neues | neue |
| Dativwem?-e hali | neuem | neuer | neuem | neuen |
| Genitivwessen?tamlayan hali | neuen | neuer | neuen | neuer |
Basit kural
- Artikel cinsiyeti ve hali zaten gösteriyorsa -e ya da -en yeter. der, die, das sonrasında tekil Nominativ’de -e, diğerlerinde neredeyse hep -en.
- Göstermiyorsa bu işi sıfat üstlenir. “Ein” eril de olabilir nötr de – bu yüzden ein neuer Tisch, ama ein neues Buch.
- Dativ ve Genitiv’de bir artikelden sonra hep -en gelir: mit dem neuen Tisch, mit einem neuen Tisch.
- Yani burada da: der Tisch ve das Buch dendiğini bilmeyen, neuer ile neues arasında seçim yapamaz. Önce cinsiyet, sonra ek.
Tek bir isim üç tablodan geçiyor
- Nominativ
- Der neue Wein ist da.
- Akkusativ
- Ich trinke den neuen Wein.
- Dativ
- mit dem neuen Wein
- Genitiv
- der Preis des neuen Weines
- Nominativ
- Ein neuer Wein ist da.
- Akkusativ
- Ich kaufe einen neuen Wein.
- Dativ
- mit einem neuen Wein
- Genitiv
- der Preis eines neuen Weines
- Nominativ
- Neuer Wein ist süß.
- Akkusativ
- Ich mag neuen Wein.
- Dativ
- mit neuem Wein
- Genitiv
- der Preis neuen Weines
Cinsiyeti çalış
Panderdiedas bundan önceki adımı çalıştırır: der, die ya da das. Sıfat eklerini oyun çalıştırmaz. 2300 sözcükten fazlası, sesli, ücretsiz.
Sık sorulan sorular
Neden “ein neuer Tisch” ama “der neue Tisch”?
“Der”, Tisch’in eril olduğunu ve Nominativ’de durduğunu zaten gösterir. “Ein” bunu göstermez – “ein Buch” da olabilirdi. Bu yüzden artikelde eksik olan -er ekini sıfat alır.
Güçlü, zayıf ve karışık çekim nedir?
Yukarıdaki üç tablonun adlarıdır. Zayıf: der, die, das sonrası, yalnızca -e ve -en. Karışık: ein, kein, mein sonrası. Güçlü: artikelsiz – artikelin eklerini sıfatın kendisi taşır.
Sıfat ne zaman ek almaz?
İsimden önce değil de sein, werden ya da bleiben’den sonra geldiğinde: Der Wein ist neu. Ek yalnızca isimden önce görülür.
Art arda iki sıfat nasıl çekilir?
İkisi de aynı eki alır: der neue rote Tisch, ein neuer roter Tisch, mit frischem kaltem Wasser.